Ruhrburo: Bustocht 'Introductie op Ruhrgebied'

Programma

• De mijnbouw heeft in het landschap kenmerkende heuvels bestaande uit mijnafval achtergelaten. Deze 'Haldes' bepalen met hoogtes tot 160 meter het aanzien van het Ruhrgebied in belangrijke mate. Dit landschappelijk industrieel erfgoed wordt vaak herontwikkeld tot recreatiegebied door middel van landschapsarchitectuur en beeldende kunst. Halde Prosper in Bottrop huisvest de langste indoor skipiste ter wereld. Het Alpincenter is het vervreemdende decor voor de koffiepauze en biedt een schitterend uitzicht over het Ruhrgebied.

• Op weg naar het Alpincenter rijden we door Gartenstadt Welheim. Deze tuinstad werd tussen 1913 en 1924 gebouwd voor de arbeiders van Zeche Vereinigte Welheim. In het kader van de IBA Emscherpark (1989-1999) is Gartenstadt Welheim gerenoveerd en staat sinds 1993 onder monumentenbescherming.

• De monding van de Schwarzbach in de gekanaliseerde Emscher in het Nordsternpark (Gelsenkirchen) vormt het beginpunt van een korte wandeling naar Zeche Nordstern. Mijncomplex Nordstern dankt haar naam aan het feit dat zij in 1866 als de noordelijkste kolenmijn van het Ruhrgebied geopend werd. Tussen 1951 en 1953 werd de mijn naar ontwerp van Fritz Schupp (Zeche Zollverein) geheel nieuw opgetrokken. In 1981 fuseerde Nordstern en Zollverein en in 1993 werd Schachtanlage 1/2 gesloten. De bebouwing werd gerenoveerd en het terrein als park ingericht. Tegenwoordig huisvest de Schachtanlage het hoofdkantoor van vastgoedbedrijf THS.

• Na een korte busrit bereiken we Zollverein waar we na een kleine rondwandeling over het terrein in het Kokereicafe de lunch gebruiken. Zollverein is wellicht het bekendste industrieel erfgoed van Europa. Dit kolenmijn en cokesoven complex werd 1847 door de industrieel Franz Haniel gesticht en vanaf 1928 door de architecten Fritz Schupp en Martin Kremmer geheel in Bauhaus stijl vormgegeven. Na de sluiting in 1986 werd Zeche Zollverein in 2002 op de Werelderfgoedlijst geplaatst. Vandaag de dag vormt Zollverein het middelpunt van de Route Industrie Kultur. In het voormalige ketelhuis het Design Zentrum Nordrhein-Westfalen, naar een ontwerp van Norman Foster gerealiseerd en werd de kolenwasserij door o.a. OMA van Rem Koolhaas tot bezoekerscentrum en het Ruhrmuseum omgebouwd. Tijdens Ruhr2010 vormt Zollverein het centrum van talloze activiteiten.

• Na een busrit die een fraai inkijkje in de complexe ruimtelijke structuur van het Ruhrgebied biedt bereiken we het 'Zukunftpark' in Oberhausen. Dit braakliggende terrein is illustratief voor de vaak moeizame herbestemming van veel voormalige industrieterreinen. Op dit terrein stond ooit de enorme staal en machinebouw fabrieken van de Gute Hoffnungs Hütte. De GHH was het eerste staalbedrijf in het Ruhrgebied en voorzag d.m.v. een drietal mijnen in haar eigen behoefte aan steenkool. Na de definitieve sluiting in 1997 kwam er een einde aan 240 jaar staalindustrie in Oberhausen. Het immense complex werd geheel gesloopt, alleen de Gasometer werd als industrieel monument behouden en tot tentoonstellingsruimte omgebouwd. Op een deel van het terrein van de GHH werd CentrO, één van Europa's grootste winkelcentra gebouwd. Na een wandeling van ca. 45 minuten over het Zukunftpark en door CentrO bereiken we de Gasometer. Deze gashouder uit 1928 is het laatste wat er van de Gute Hoffnungs Hütte rest. In het kader van de IBA Emscherpark is de Gasometer tot tentoonstellingsruimte en uitzichtpunt omgebouwd.

• Na een korte busrit bereiken we het Landschaftspark Duisburg Nord. Dit hoogovencomplex is in 1985 stilgelegd en tussen 1991 en 2002 door de landschapsarchitecten Latz & Partner tot park omgebouwd waarbij de hoogovens, de kolenbunkers en andere elementen van de staalfabriek bewaard zijn gebleven. Na een korte wandeling over het terrein waarbij ook de 70 meter hoge hoogoven wordt beklommen wordt het diner in het voormalige Hauptschalthaus gebruikt.