Ruhrburo: Glück Auf! Zonder mijnbouw geen Ruhrgebied

Het Ruhrgebied dankt haar ontstaan aan de aanwezigheid van steenkool in de bodem. Zonder steenkool zou de industrialisatie van het gebied tussen de rivieren Ruhr en Lippe ondenkbaar zijn. De ijzer en staalindustrie vestigden zich in de nabijheid van de kolenmijnen en later volgde de chemische industrie die de steenkool als grondstof voor talloze producten gebruikte. Voor het transport van de enorme hoeveelheden kolen werd het dichtste spoorwegennet van Europa aangelegd.

Voor de mijnwerkers die vanuit alle windstreken naar het Ruhrgebied trokken werden arbeiderskoloniën (Siedlungen) gebouwd en deze groeiden, samen met de toenemende bebouwing langs de oude 'Landstrassen' en de bestaande dorpjes en steden aanéén tot de agglomeratie die wij nu als het Ruhrgebied kennen.

De landschappelijke gevolgen van decennia mijnbouw zijn dramatisch; de gehele loop van de Emscher is veranderd en 1/3 van het Ruhrgebied is tot polder geworden door de verzakkingen als gevolg van de mijnbouw. Daarnaast is er het 'enige kunstmatige middelgebergte van Europa' ontstaan; de 'Haldes', de bergen met steenafval uit de mijnen vormen een heuvellandschap in het oorspronkelijk vlakke Emscherdal De omvangrijke braakliggende terreinen (Brachen) die ontstaan zijn ná de teloorgang en sloop van veel mijncomplexen zijn de laatste bijdrage van de mijnbouw aan de landschappelijke en ruimtelijke ontwikkeling van het Ruhrgebied

Met het verdwijnen van de mijnbouw sinds het midden van de jaren zestig van de vorige eeuw verdween ook de voornaamste bestaansreden van het Ruhrgebied. Hoewel in het landschap en de ruimtelijke ordening talloze sporen getuigen van intensieve mijnbouw lijkt het Ruhrgebied het verdwijnen ervan nooit te boven gekomen.

Kortom; wie het Ruhrgebied als geheel wil begrijpen ontkomt niet aan de steenkoolwinning. Deze dagtocht staat in het teken van de opkomst en de ondergang van de mijnbouw in het Ruhrgebied en gevolgen hiervan voor het landschap, de bevolking en de ruimtelijke ontwikkeling.

Deze dagtocht vindt grotendeels per fiets plaats.