Ruhrburo: Over Ruhrburo

Over het Ruhrburo

Het Ruhrburo stelt zich ten doel de bekendheid van het Ruhrgebied in Nederland te vergroten. Door middel van culturele uitwisselingen wil het Ruhrburo een wezenlijke samenwerking tussen individuen en instellingen uit de beeldende kunst, architectuur, vormgeving en landschapsarchitectuur tot stand te brengen. Het stedelijke landschap van het Ruhrgebied vormt hierbij het uitgangspunt.

Een stedelijke warwinkel

De naam 'Ruhrgebied' zult u op geen enkele kaart van Duitsland tegenkomen. Als bestuurlijke eenheid bestaat het namelijk helemaal niet en de grenzen ervan zijn cartografisch slechts globaal te herkennen. Tegenwoordig ziet men als Ruhrgebied ook wel het regionale samenwerkingsverband 'Regionalverband Ruhrgebiet' dat uit 53 gemeenten bestaat. Deze 53 gemeenten zijn op hun beurt echter weer samengevoegd in drie zogenaamde Regierungsbezirke, waarvan de 'hoofdsteden' allen buiten het Ruhrgebied liggen. Wat deze verzameling gemeenten bindt is een gemeenschappelijke en voornamelijk economische geschiedenis. Aan de basis van de verzameling steden die Ruhrgebied wordt genoemd, ligt een gedeeld economisch lot.


De kern van de historische identiteit van het gebied wordt gevormd door de steenkolenwinning en de staalproductie. De economie rond kolen en staal kwam op aan het begin van de negentiende eeuw, bereikte haar hoogtepunt in de eerste helft van de twintigste eeuw en neemt sindsdien gestadig af. Deze korte maar heftige fase van industrialisering heeft in het Ruhrgebied letterlijk de onderste steen bovengebracht en zo een van de grootste industriegebieden ter wereld gecreëerd. In dit omgewoelde land hebben nog steeds tien van de grootste aan de Duitse beurs genoteerde bedrijven hun hoofdvestiging.


Het gebied is niet opgebouwd als een klassieke metropool maar bestaat uit een warwinkel van verkeerswegen, monumentale industriële complexen en de overblijfselen daarvan, braakliggend terrein, landbouwgrond, groengebieden, woonwijken en talrijke kleine en grote stedelijke centra.

Naast de kleine en grote steden onderscheidt men in het Ruhrgebied van noord naar zuid: het Ruhrdal, de Hellwegzone, het Emscherdal en het Lippegebied. Deze van oost naar west verlopende zones onderscheiden zich zowel landschappelijk alsook in bebouwingsstructuur en bevolkingssamenstelling. Het meest zuidelijk ligt het Ruhrdal, daar waar de kolenwinning ooit begon. Inmiddels is dit hét recreatiegebied van de regio. Het noordelijker gelegen Emschertal wordt daarentegen nog steeds aangeduid als het gebied dat de grootste problemen heeft met de structuurveranderingen na het wegtrekken van de industrie. Tussen Emscherdal en Ruhrdal ligt de zogenaamde Hellwegzone. De steden aan deze zone zijn eeuwen geleden ontstaan aan een middeleeuwse handelsroute en voldoen nog het meest aan het beeld van de klassieke Europese stad. Helemaal in het noorden en al buiten het gebied dat als Ruhrgebied wordt 'gevoeld', ligt de Lippezone. Hier heeft de nog steeds actieve kolenwinning inmiddels een diepte bereikt van meer dan 1000 meter en is goeddeels geautomatiseerd waardoor ze het bovenliggende landschap vrijwel onaangeroerd laat.